Algemene vaardigheden

Wat wordt bedoeld met algemene vaardigheden?
Naast vakspecifieke kennis zijn ook vaardigheden van belang in het voortgezet onderwijs. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen algemene vaardigheden en vakspecifieke vaardigheden. Bij vakspecifieke vaardigheden kunt u bijvoorbeeld denken aan atlasvaardigheden bij aardrijkskunde, of bijvoorbeeld redeneervaardigheden en probleemoplossen bij wiskunde.
Algemene vaardigheden zijn vaardigheden zoals samenwerken, presenteren en informatievaardigheden. U kunt zowel binnen afzonderlijke vakken of mentoruren aan algemene vaardigheden werken, als vakoverstijgend, tijdens projecten.

Op deze website richten we ons op de algemene vaardigheden.

Waarom opbrengstgericht maatwerk voor algemene vaardigheden in de onderbouw?
Werken aan opbrengstgericht maatwerk voor algemene vaardigheden heeft een aantal  voordelen:

  • U kunt de relatie leggen tussen diverse vaardigheden die bij verschillende vakken nodig zijn. Door hier bij verschillende vakken aan te werken, krijgt de noodzaak en het nut van deze vaardigheden meer betekenis voor leerlingen. 
  • Het expliciteren van leerdoelen ten aanzien van algemene vaardigheden en het bieden van maatwerk in de begeleiding daarbij, kan leerlingen verder helpen in de ontwikkeling van vaardigheden die in de bovenbouw en in het vervolgonderwijs van belang zijn.
  • Bewust werken aan algemene vaardigheden kan meer (zelf)inzicht geven in de kwaliteiten van leerlingen en hen zodoende voorbereiden op een sector- of profielkeus.
  • Het werken aan algemene vaardigheden biedt aanknopingspunten om het onderwijs in de onderbouw alvast praktischer in te richten met opdrachten die afkomstig zijn uit het dagelijks leven. Hiermee kan het onderwijs meer betekenis krijgen voor de leerlingen.

Zijn er verschillen tussen vmbo en havo/vwo?
Voor havo/vwo zitten de algemene vaardigheden verweven in alle vakken. Daarmee krijgen ze in de bovenbouw een meer vakspecifieke inkleuring. Voor het vmbo worden de algemene vaardigheden onder andere beschreven in de preambule en in de eerste twee eindtermen van de examenprogramma's vmbo. Hierdoor komen ze zowel algemeen, als vakspecifiek aan bod in zowel onder- als bovenbouw. Enkele instrumenten op deze website zijn meer toegespitst op het vmbo.