Doelen stellen

Waarom doelen vaststellen?
Doelen stellen is noodzakelijk omdat daarmee duidelijk wordt waar leerlingen naar toe werken. Zo kunt u bewustere keuzes maken in leerinhouden (leerstof) en bijvoorbeeld in wanneer u wel of niet de lesmethode volgt. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen doelen in termen van onderwijsaanbod (welke leerstof moet leerlingen worden aangeboden) en doelen in termen van beheersing door leerlingen (wat moeten leerlingen aan het einde kennen en kunnen). Daarnaast is er een onderscheid tussen:

  • Lesdoelen (uit de methode) van een hoofdstuk, les of enkele lessen;
  • Lange termijndoelen (kerndoelen, tussendoelen en referentieniveaus).

Belangrijk is dat de verschillende lessen die in de loop van de onderbouw worden gegeven, bijdragen aan de lange termijn doelen. Zorg ervoor dat leerlingen op de hoogte zijn van de lesdoelen zodat zij aan de start van een nieuw leerstofonderdeel weten waar zij aan werken.

Hoe stel ik doelen vast?
Lesdoelen kunt u vaststellen aan de hand van de methode. Sommige methoden beschrijven lesdoelen of bieden via inhoudsbeschrijvingen input voor het formuleren ervan. Voor enkele voorbeelddoelen uit methodes of suggesties bij het formuleren van lesdoelen, kunt u instrument 1 t/m 4 uit onderstaande tabel raadplegen.
U kunt de lesdoelen vergelijken met de kerndoelen, tussendoelen of referentieniveaus taal. Door deze overkoepelende doelen ontstaat een beeld van waar de leerling naar toewerkt. In de laatste vijf instrumenten vindt u de kerndoelen en tussendoelen. 

1. Formuleren leerdoelenHandreiking voor formuleren van leerdoelen.
2. Werkwijze doelen vaststellenTwee manieren om doelen vast te stellen voor het starten van maatwerk.
3. Voorbeeld van doelen formuleren in termen van beheersingsniveauDoelen bij methode BuiteNLand, voorbeelduitwerking Deel 1 vmbo kgt, hoofdstuk 5, Natuurrampen

 

4. Voorbeeld van doelen formuleren met behulp van methode zonder aanduiding beheersingsniveau
Doelen bij methode De Geo, voorbeelduitwerking Deel 1 havo vwo hoofdstuk 5, Azië: verwoestende natuurkrachten
5. KerndoelenKerndoelen beschrijven in termen van onderwijsaanbod wat de leerling in de onderbouw aangeboden moet krijgen (wettelijk verplicht). De link verwijst naar de kerndoelen.
6. Tussendoelen onderwerpen en begrippen
vmbo
Deze tussendoelen beschrijven welke kennis (en vaardigheden) een leerling nodig heeft om goed voorbereid te zijn op de bovenbouw, of om een vak juist af te sluiten in de onderbouw. De link verwijst naar de tussendoelen voor vmbo
7. Tussendoelen onderwerpen en begrippen havo/vwoDeze tussendoelen beschrijven welke kennis (en vaardigheden) een leerling nodig heeft om goed voorbereid te zijn op de bovenbouw, of om een vak juist af te sluiten in de onderbouw. De link verwijst naar de tussendoelen voor havo-vwo.
8. Tussendoelen
vaardigheden
vmbo
Deze tussendoelen beschrijven welke vakvaardigheden een leerling moet beheersen om goed voorbereid te zijn op de bovenbouw, of om een vak juist af te sluiten in de onderbouw. De link verwijst naar de tussendoelen voor vmbo.
9. Tussendoelen vaardigheden havo/vwoDeze tussendoelen beschrijven welke vakvaardigheden een leerling moet beheersen om goed voorbereid te zijn op de bovenbouw, of om een vak juist af te sluiten in de onderbouw. De link verwijst naar de tussendoelen voor havo-vwo.